google-site-verification: google1c8961f705f094a6.html
Yazı Detayı
31 Ekim 2016 - Pazartesi 10:47 Bu yazı 1413 kez okundu
 
ÇAĞRI VE EZAN
Av. Erdem AKYÜZ
 
 

ÇAĞRI VE EZAN

Her düşünce ve eylemi duyurmak, yaygınlaşmasını ve katılımı sağlamak için “çağrı” yapılması bir gereksinme olduğu kadar bir zorunluluktur. Çağrı için kullanılan yerler, semboller, ifadeler geniş bir halk kitlesine ulaşabilmek bakımından önemlidir. Bu bakımdan zaman içinde çağrı şekli, yeri ve yöntemleri çok gelişmiş ve değişime uğramıştır.

            Başlangıçta toplumsal olaylara ve mabetlere davet için; çevreden görülebilmesi amacıyla, dağ ve tepe üstleri gibi yerlerde, ateş, duman ve ses çıkarıcı basit aletler kullanılmıştır.

            Yüksek ses çıkaran aletlerden “Çan’ın” tarihi çok eski tarihlere dayanmaktadır. Milattan önceki yıllarda Asya kıtasında kullanılan, çanın bir benzeri olan büyük bir metal yuvarlağa bir tokmakla vurularak çıkarılan ve yankılar yaparak yayılan ses, kendi etrafında dönen silindirlere bağlanan ufak topların çarpması ile elde edilen sesler, üflemeli ve vurmalı aletler; sosyal olaylara ve dini törenlere davet için kullanılmıştır.

Dini inançlar ve semavi dinler de, değişik çağrı yöntemlerini benimsemişlerdir..

            Yahudiler, ibadet çağrıları için “Gofar” denilen aletleri kullanmışlardır. Bir tür müzik enstrümanı olarak kullanılan Gofar; keçi, antilop veya  geyik boynuzundan yapılan kıvrımlı ve olabildiğince uzun boru şeklinde bir çalgı aletidir. Çıkardığı ses; oldukça titreşimli, kısık ve gizemli bir tona sahiptir.

            Hristiyanlık’ta ayine ve kiliseye çağrı için “Çan” kullanılmaktadır. Bazı yerlerde kutsal su ile yıkanan çan, kilise mimarisine de etki etmiştir. Her kiliseye eklenen ve kilisenin ayrılmaz bir parçası olan dört köşe şeklindeki “kule’nin” açık olan ve etrafdan görülen kısmında asılı bulunan çan, yere kadar uzanan bir halatı çekmek ve sallamak sureti ile ses çıkarılarak kullanılmaktadır. Kullanılan çanlar, bulunduğu kilisenin durumuna ve konumuna göre çeşitli büyüklükte olabilmektedir.

            İslamiyet’te, ibadete çağrı için kullanılan iletişim şekli “Ezan’dır”. Ezan’ın sözlük anlamı; bildirmek, duyurmak, çağrıda bulunmak, nur saçılması’dır. Ezan okuyan kişiye “Müezzin” denir. Müslümanlar için çok önemli bir iletişim aracı olan ezanın; okunduğu yer, okunuş şekli bakımından vazgeçilmez kuralları vardır.

            Ezan, cami minaresinden okunur. Genellikle her caminin bir veya iki minaresi vardır.  Minarenin dar ve yuvarlak bir gövdesi, gövdenin üstünde bir şerefesi (ezanın okunduğu yer), onun üzerinde “petek” denen bir külah ve üzerinde ay şeklinde bir “alem” bulunur. Şerefeye, gövde içinde bulunan merdivenlerden dönerek çıkılır. Ancak birden çok şerefesi olan minarelere, ayrı merdivenlerden çıkılarak yapılan mimari şekilleri de vardır. Örneğin Edirne’deki Selimiye Camisinin minarelerinde üst üste, üç şerefe vardır. Her bir şerefeye, alt girişde bulunan üç ayrı kapıdan girilir ve gövde içinde bulunan üç ayrı merdivenden çıkılır. Değişik şerefelere çıkanlar birbirlerini görmezler. Bu, Mimar Sinan’ın bir şaheseridir.

            Ezan’ın Türkçe veya arapça okunması uzun süre tartışma konusu olmuş, bu durum Ziya Gökalp’ın 1918 tarihinde yazdığı “Vatan” başlıklı şiirine: “Bir ülke ki camiinde Türkçe ezan okunur / Köylü anlar mânasını namazdaki duanın... / Bir ülke ki mektebinde Türkçe Kur‛an okunur / Küçük büyük herkes bilir buyruğunu Huda'nın / Ey Türk oğlu işte senin orasıdır vatanın.” şeklinde yansımış ve ezan 1932’den 1950’ye kadar 18 sene boyunca Türkçe okunmuştur.

            Çok önemli bir iletişim şekli olan ezanın okunuş kuralları vardır. Minarenin şerefe bölümüne çıkan müezzin, herkes tarafından görülmesini sağlamak için dönerek ve sesinin daha güçlü çıkması yanında ses tınısını kontrol edebilmesi için, parmaklarını ve avucunu kulağına dayayarak ezanı okur.

            Ancak uzunca bir süredir, ezan minareye çıkmadan, cami içinden hoparlörle okunmaktadır. Hatta bu okunuşta genel olarak Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından gönderilen ve ezan kaydını içeren “bellek, kaset, CD” gibi kayıt aletleri kullanılmakta ve bu aletler bir müzikçalara takılarak önceden kayda alınan ezan hoparlör aracılığı ile duyurulmaktadır.

            Sesin daha uzaklara duyurulabilmesi için, belli bir volümü taşıyan hoparlörün kullanılması uygun görülebilir ve şerefeye çıkan müezzin burada da ses yükseltici aygıtları kullanabilir. Ancak ezanın minareden ve şerefeden okunmasından vaz geçilmesi mümkün değildir. Böyle davranılması halinde, ezan okumanın görsel ve dini güzelliği kaybolacak ve giderek minareler dahi işlevsiz bir konuma gelecektir.

            Ezan’ın minareden okunmasını engelleyen ve minareden okunmasını sakıncalı kılabilecek tek bir gerekçe gösterilemez.

            Bu yolda Diyanet İşleri Başkanlığına yaptığımız yasal başvuruya uzun bir süre yanıt verilmemiştir. Uzun bir süre sonra Ankara İl Müftü Yardımcısının imzasını taşıyan bir yazı ile konunun incelendiği bildirilmiştir. Konunun önemi ve Türkiye çapında bir uygulama olması bakımından doğrudan Diyanet İşleri Başkanlığının görev ve sorumluluğu dahilinde olan bir konunun, bir başka kuruma veya müdür yardımcısına intikal etirilmesi yasal duruma uymamaktadır.

            Konunun daha geniş bir ortamda ve bütün boyutları tartışılarak karara bağlanması yararlı olacaktır.

 
Etiketler: ÇAĞRI, VE, EZAN,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
07 Nisan 2018
ÜÇ BAŞVURU, İKİ KARAR
8183 Okunma.
03 Mart 2018
OLDU DA BİTTİ MAŞALLAH!
2077 Okunma.
27 Kasım 2017
BİLİRKİŞİ, ARABULUCU, UZLAŞTIRICI
2938 Okunma.
13 Kasım 2017
ARABULUCULUK YARGININ ÖZELLEŞTİRİLMESİDİR
1026 Okunma.
06 Kasım 2017
FAŞİST VE DİKTATÖR
996 Okunma.
02 Ekim 2017
İNANIMAZ OLAYLAR DİZİSİ
1214 Okunma.
15 Eylül 2017
HANGİ REFERANDUM?
690 Okunma.
23 Ağustos 2017
ESKİ VE YENİ BAYRAMLAR
1109 Okunma.
01 Temmuz 2017
BÜYÜK YÜRÜYÜŞLER…
1289 Okunma.
23 Haziran 2017
HAYATIMIZ KUMAR!
1145 Okunma.
03 Mayıs 2017
ADLİYE PARÇALANIYOR
1305 Okunma.
22 Nisan 2017
ERMENİ SORUNU VE TÜRKLER
1492 Okunma.
17 Nisan 2017
HALK OYLAMASININ HUKUKSAL DEĞERLENDİRMESİ
1062 Okunma.
10 Mart 2017
KAPIDA VİZE, TAVERNADA SOYGUN!
1406 Okunma.
24 Şubat 2017
XOCALI SOYQIRIMI – DAĞLIQ QARABAĞ
1365 Okunma.
07 Şubat 2017
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ve REFERANDUM ÜZERİNE
938 Okunma.
12 Aralık 2016
ADLİYEDE BAŞIMA GELENLER!
1410 Okunma.
05 Aralık 2016
ADLİYE BİNALARI VE RİDİLEMET NÜKLÜM TELADA
1395 Okunma.
25 Kasım 2016
İYİ BİR MEZAR BEKÇİSİ
1587 Okunma.
14 Kasım 2016
BOĞAZ İÇİNDE KAVGA VAR
1534 Okunma.
07 Kasım 2016
HDP’Lİ VEKİLLER İÇİN NEDEN SORUŞTURMA BAŞLATILDI?
1292 Okunma.
17 Ekim 2016
FRANSIZ KALDIM
1305 Okunma.
19 Eylül 2016
TÜRBAN VE ŞORT
1599 Okunma.
28 Ağustos 2016
ÇİĞİLTEPE VE BÜYÜK ZAFER
1318 Okunma.
23 Ağustos 2016
ADLİ YIL AÇILIŞ TÖRENLERİ ARAP SAÇINA DÖNDÜ
1305 Okunma.
25 Temmuz 2016
OHAL BİLGİLERİ
1423 Okunma.
11 Temmuz 2016
SORUMLU “VATANDAŞ VE KADER’DİR”
1390 Okunma.
20 Haziran 2016
SELATİN CAMİSİ
1326 Okunma.
06 Haziran 2016
KARARLILIKLA MÜCADELE EDİLECEKTİR
1185 Okunma.
16 Mayıs 2016
ÇİVİSİ ÇIKAN TÜRKİYE
1376 Okunma.
02 Mayıs 2016
LAİKLİK VE KUT-ÜL AMARE
1325 Okunma.
18 Nisan 2016
ERMENİ SORUNU VE TÜRKLER
1684 Okunma.
11 Nisan 2016
GÖÇMEN SORUNU BİR KRİZE DÖNÜŞMÜŞTÜR
1464 Okunma.
04 Nisan 2016
5 NİSAN AVUKATLAR GÜNÜ
1446 Okunma.
27 Mart 2016
KUDÜS
1439 Okunma.
07 Mart 2016
HADİ KAPI DIŞARI!
1294 Okunma.
29 Şubat 2016
ISLAK İMZA
1612 Okunma.
15 Şubat 2016
PEMBE TAKSİ, PİNK YOBAZ!
1664 Okunma.
09 Şubat 2016
DOĞU İLLERİ, VARTO, CİZRE, SUR…
1656 Okunma.
01 Şubat 2016
MAŞALLAH HER ŞEY KONTROL ALTINDA
1413 Okunma.
24 Ocak 2016
NOKTA
1429 Okunma.
18 Ocak 2016
ÜLKENİN TEMELİ ADALET, ADALETİN TEMELİ DE İKBAL’DİR
1619 Okunma.
11 Ocak 2016
9.99 GÖZLÜĞ܅
1991 Okunma.
04 Ocak 2016
ANAMIZIN KIZLIK SOYADI
1543 Okunma.
28 Aralık 2015
SİBER SALDIRI...
1138 Okunma.
21 Aralık 2015
BALKANLAR VE GÜNEYDOĞU
1315 Okunma.
15 Aralık 2015
ALTI SIFIR BERABERE
1463 Okunma.
07 Aralık 2015
BURNUMUZUN DİBİ...
1204 Okunma.
30 Kasım 2015
GÖÇMENLER VE GÖÇEMEYENLER
1557 Okunma.
24 Kasım 2015
ANAYASAYI DEĞİL, KENDİNİ DEĞİŞTİR
1412 Okunma.
09 Kasım 2015
ADALETİN ROLÜ NEDİR?
1571 Okunma.
03 Kasım 2015
TABLO
1575 Okunma.
26 Ekim 2015
GÜVERCİN VE SİYASİLER
1391 Okunma.
19 Ekim 2015
BİR ARPA BOYU…
2082 Okunma.
13 Ekim 2015
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
1350 Okunma.
12 Ekim 2015
DOKUNULMAZLAR CUMHURİYETİ!
1674 Okunma.
04 Ekim 2015
DİNİ EĞİTİM BAKANLIĞI
1507 Okunma.
28 Eylül 2015
TÜRKİYE BÜYÜK ÜLKE!
1475 Okunma.
26 Eylül 2015
ŞEHİDİMİZ VAR HABERİNİZ VAR MI?
1353 Okunma.
21 Eylül 2015
NET HATA NOKSAN-HAYALET PARA
1507 Okunma.
14 Eylül 2015
PARANIN GÜCÜ
1639 Okunma.
01 Eylül 2015
YUNAN ORDULARI BAŞKOMUTANI ESİR ALINDI
1726 Okunma.
31 Ağustos 2015
İRLANDALI TURİST
1546 Okunma.
26 Ağustos 2015
EFENDİLER BU SERPUŞUN İSMİNE ŞAPKA DENİR.
1583 Okunma.
24 Ağustos 2015
AKLA ZİYAN KONULAR-2
1506 Okunma.
17 Ağustos 2015
AKLA ZİYAN KONULAR.1
1363 Okunma.
10 Ağustos 2015
TAŞ YERİNDE AĞIRDIR
1459 Okunma.
04 Ağustos 2015
ANAM, ANAM, ANAM, ANAM
1674 Okunma.
30 Temmuz 2015
SEÇİMDEN SONRA ALINAN BAKANLAR KURULU KARARLARI GEÇERLİ Mİ?
1565 Okunma.
20 Temmuz 2015
67 VİLAYETE DÖNÜŞ
1631 Okunma.
16 Temmuz 2015
BAYRAMDAN BAYRAMA...
1154 Okunma.
Haber Yazılımı http://go.onclasrv.com/afu.php?zoneid=1665937